Güneş vazgeçilmez ısı ve ışık kaynağımız; bize mutluluk verir.  Mikroplarla savaşır, bağışıklık sistemimizi güçlendirir, D vitamini sentezini sağlar, kan dolaşımını artırır; bize yaşama sevinci ve mutluluk verir.  Güneş olmadan dünyada yaşam olmasa da güneş ışınlarına fazla maruz kalmak cildimize  zarar verir. Güneş yanığından, lekelenmeye, cildin erken yaşlanmasına, ışık hassasiyetine ve en önemlisi cilt kanserleri ile sonlanabilen zararlı etkiler oluşturur. Bu nedenle cildimizin sağlığını korumak, güneş ışınlarından zarar görmeden faydalanmak  için akılcı bir korunma gerekir.  Önerilenler güneşin yoğun olduğu saatlerde dışarda bulunmaktan kaçınmak, gölge aramak, koruyucu kıyafet giymek, güneş koruyucu krem kullanımı ve alternatif yöntemlerdir.

 Güneş değişik dalga boyunda ışınlardan oluşan bir yıldızdır.  Doğal güneş ışınları; ultraviyole (UV), yüksek enerjili görünür ışın (GI-mavi/mor ışık) ve kızıl ötesi-infrared- ışınları  (IR) olmak üzere 3 enerji dalgasından oluşur.  Bunlardan  UV ve IR ışınlarının cilt üzerine etkisi ve nasıl engellenebilir konusu daha yoğun araştırılmış, önerilerde bulunulmuştur. Ancak, UV ışınları yeryüzüne ulaşan güneş ışınlarının sadece  %5’ini oluşturur.  GI, insan gözünün algılayabildiği mavi-mor renkteki ışık olup,   dünyaya ulaşan ışınların % 50’ni oluşturur, ciltte daha derin tabakalara kadar etkili olur. Daha yoğun ve tedaviye dirençli lekelenme, ani kızarıklık gibi etkileri yanında tüm UV ışınlarının zararlı etkilerini oluşturur.

 Bilmemiz gereken ise,  GI’nın kaynağı sadece doğal güneş ışığı değildir.  Modern yaşamda her an kontrolsüz bir şekilde yüz yüze kaldığımız yapay ışık kaynakları (floresan, LED aydınlatmalar, halojen lambalar) tıbbi cihazlar (lazerler), dijital teknoloji, ekranlar (bilgisayar, TV, akıllı telefon ekranlar gibi) da mavi ışık (GI) yayarlar. UV ışınları günün belli saatleri, gölge, iklim şartlarına göre değişmekle birlikte GI’da böyle bir farklılık yoktur.

Güneş ışınlarının zararlı etkilerinden akılcı korunmak gerekir.

Güneş kremlerinin içindeki UV koruyucu organik (kimyasal) ve inorganik (fiziksel-mineral) filtreler GI’a karşı koruma sağlamaz. Renklendirilmiş (tinted) güneş kremleri, GI’e karşı  korumada tek etkili topikal koruyuculardır.

Renkli güneş kremleri, demir oksitlerin farklı tonlarıyla (sarı, kırmızı, siyah) ve titanyum dioksit (TiO 2)  pigmentlerinin bir karışımından oluşur;  GI ve UV ışınlarını %93-98 oranında engeller. Koruyucuların etkinliği  formüldeki demir oksit konsantrasyonu ve  pigment  türü (doğal, açık, koyu renk) ile orantılı artar.

Sonuç olarak GI ve UV den mutlaka korunmalıyız. Nasıl bir güneşten koruyucu krem kullanalım? Özellikle; risk altında olan kişiler (çocuklar, gençler, çoklu beni olanlar, güneşe karşı duyarlılığı olanlar, hormon tedavisi görenler,  akne ve akne tedavisindeki kişiler, lekeli-melazmalılar, kendinde/ailesinde melanom veya melanom dışında cilt kanseri hikayesi olanlar)  en az SPF 30 tercihan SPF 50 korumalı  renklendirilmiş (tinted)  koruyucu içeren ürünler veya koruyucu üzerine fondöten kullanmalıdır.

Tabii ki yeterli miktarda ve sürede kullanılmalıdır.

 Tıpta  “ışığa bağlı yaşlanma”  “erken yaşlanma” olarak tanımlanır. Yapılan çalışmalarda 1 saatlik mavi ışığın cilt hücre DNA’ sında hasara neden olduğu; daha kalıcı ve daha koyu lekelenmeler oluşturduğu bildirilmiş. Yine bir dizüstü bilgisayarın önünde dört gün geçirmenin  bir öğleden sonra 20 dakika güneş altında kalmaya eşdeğer olduğu da rapor edilmiştir.

Hasarın çoğu kalıcı olsa da hasar belirtileri azaltılabilir; cildin doğal onarım mekanizmalarını destekleyebilir, cilt kalitesini arttırarak ileride gelişecek daha zararlı hasarları önleyebiliriz.

Her tedavide olduğu gibi pek çok seçeneğimiz var. Hepsi kişiye özel, bütünsel olarak değerlendirilir; programlanır. Bunlar; günlük kullanılan cilt bakım ürünleri- topikal kremler ve jeller, ameliyatsız medikal kolajen uyarıcı peeling, mikroigneleme, enerji bazlı cihazlar ve en önemlisi de cilt aşılarıdır.

Herkesin cilt tipi, yaşı, korunmasız güneş ışığında kaldığı süre, alışkanlıkları, yaşadığı mahal gibi parametreler parmak izimiz gibi farklıdır.  Ayrıca her tedavide olduğu gibi hiçbir tedavi tek başına etkili değildir: kombine kullanıldığında ya da tamamlayıcı tedaviler ile her zaman etkinlik ve süreklilik artar

Programda…

1. Güneşten koruyucu, ışık temasını azaltın, dijital detox uygulayın

2. Cilt bakım rutininize özen gösterin. İyi temizleyin, mutlaka nemlendirin. Su içeriği fazla yoğun nemlendiriciler kullanın. Unutmayın her nemlendirici değildir.

3. Nemlendiricinizi güçlendirecek bileşimler kullanın. Cildinizin altını temizleyen, çevresel kirliliklerden koruyan “savaşçı moleküller” olan antioksidanları, özellikle A ve C vitaminlerini kullanın. Günlük Cilt bakım ürünleri arasında A vitamini “altın standart”, cildin sigortası    denilebilecek C vitamini ise “gümüş standart”tır. Yine bilimin umut verdiği, peptit, DNA onarıcı ürünler, niasinamid, E vitamini, hidroksiasitler, üzüm çekirdeği, yeşil çay gibi bitki ekstreleri  kullanılabilir.

4. Medikal estetik uygulamalardan yararlanın. Unutmayın! Cildin asıl onarıcı tabakası Kremlerle bu tabakaya ulaşmak anahtar deliğinden topu geçirmeye benzer. Cildin destek tabakasına enjekte edilen- direkt adrese teslim- cilt aşılarınızı (hyaluronik asit, antioksidan, protein içeren) aylık- yıllık aralıklarla yaptırın. Kollajenlerinizi uyaracak teknolojinin estetik bilimine sunduğu cihazlardan (lazer, ultrason, redyofrekans) faydalanın.

5. Genetik ve çevresel risklerinize önem verin; risklerinizi  en aza indirecek yaşam biçimini seçin.  Cilt güçlendirici beslenme planı uygulayın. Antioksidan, mineral ve kollajen desteklerinden yararlanın.  Cildinizin nemini desteklemek için, bol su için. Gazlı içecekler ve alkol gibi  şekerli içeceklerden kaçının çünkü şeker “şekerlenme” (glikasyon) adı verilen sürece yol açarak kolajenlerinize  zarar verir.

 Ayrıntılı bilgi ve tedavi seçeneği için dermatoloğunuzdan yardım alın…