Kuru saç derisi, saç derisinin yeterince sebum (doğal cilt yağı) üretmediği ve  nemsiz kaldığı bir durumdur. Yaşlanma süreci, çevresel faktörler (soğuk, kuru hava, sert su gibi), yanlış ürün kullanımı (sert deterjan içeren şampuanlar, saç  boyaları gibi), yetersiz su tüketimi ve cilt hastalıkları (egzama, sedef gibi) gibi sebeplere bağlı oluşabilir.

Küçük, beyaz,  kuru kepekler; saç derisinde kaşıntı, kuruluk ve hassasiyet, gerginlik hissiyatı vardır. Saçlar kuru ve mat görünümdedir. Vücudun diğer bölgelerinde de kuruluk vardır. Tedavisinde saç derisinin yeterli nem seviyesi geri kazandırılmaya çalışılır ve bu sebebi yaratan etkenlerin kesilmesi önerilir.  Saç derisini kurutan kimyasal işlemlerden, sert bakım ürünlerinden ve aşırı sıcak su ile yıkamadan  kaçınmak, nemlendirici özellikli  şampuanlar  kullanmak, şampuanlama sıklığını azaltmak, doğal yağlarla (Hindistan cevizi yağı gibi)  saç derisine masaj uygulaması yapılabilir.

Kepek sorunu, saç derisinde aşırı yağ üretimi, saç derisinde  mikrobiyom dengesizliğinden  (Malassezia mayasının artışı) kaynaklanır. Bu durum cilt hücrelerinde aşırı çoğalmasına ve dökülmesine yol açar. Zayıflamış nem bariyeri, hormonal değişiklikler, beslenme bozukluğu, stres, mevsimsel değişiklikler de diğer sebepleridir.

 Kepekler genellikle büyük, yağlı ve beyaz-sarımsı renktedir. Saç derisinde  yağlı ve pürüzlü hissiyat,  kızarıklık ve kaşıntı oluşturur. Pullanma saç derisi dışında kulak içleri, kaşlar, burun çevresi ve sakallı bölgede de görülür. Toplumda sıklıkla görülür, tekrarlamaya meyillidir.

Tedavisinde medikal kepek önleyici şampuanlar (çinko pirition, selenyum sülfür, ketokonazol veya salisilik asit içeren) önerilir. Saç derisini düzenli olarak yıkamak ve sık yıkamaya uygun  şampuanlar tercih edilmelidir.  Kepekleri yönetmek için reçeteli  inflamasyon giderici  topikal ürünler kullanılabilir.

Sonuç olarak, kepek ve kuru saç derisi ilk bakışta benzer görünebilir, ancak farklı nedenlerle ortaya çıkar ve farklı tedavi gerektirir. Doğru teşhis ve uygun tedavi yöntemleri ile her iki durum da başarıyla yönetilebilir.

Pek çok kişi bu durumun kötü hijyen belirtisi olduğunu düşünür, ancak doğru değildir. Tamamen kişisel (yağlı cilt), hormonal, genetik özellikler, beslenme, ilaçlar gibi çevresel faktörlere bağlıdır. Asıl nedenin saçlı deri normal florasında yaşayan bazı artmış mikrobiyal ajanlara karşı cildin duyarlılık cevabı olduğu bildirilmektedir.

Cildimiz, saçlı deri yüzeyi de dâhil olmak üzere vücudun dış ortama karşı ilk savunma hattı, diğer bir deyişle güvenlik sınırıdır. Cilt, bu koruyucu görevini, sayısız mikrobiyotaya (bakteri, mantarlar, maya) ev sahipliği yaparak gerçekleştirir.

Saçlı derinin mikrobiyal florası üzerinde yapılan yakın zamanlı bir çalışmada, yararlı mikrobiyomların saçlı deriye temel vitamin (biyotin, diğer B grubu vitaminler) ve proteinleri sağlamada rolleri olduğu bildirilmiştir.

Çeşitli saç yağları çok eski zamanlardan beri dünyanın her yerinde kullanılmaktadır; ancak bunların saç ve saç derisi üzerindeki kesin etkisi belirsizdir. Genellikle kolayca erişilebilirler ve ucuzdurlar.  Çoğunun temel işlevi yumuşatıcı gibi davranmaktır. Ancak çeşitli saç yağlarının benzersiz özellikleri, yumuşatıcı etkiden çok daha fazla etki gösterdiğini gösterir.

Hindistan cevizi yağı ve formülasyonları, saçlı derinin sağlığını korumak için yaygın olarak kullanılmaktadır. Bir çalışmada, Hindistan cevizi yağının 12 haftalık kullanımıyla  (haftada iki kez, 10 ml hindistan cevizi yağı, masaj ile uygulanmış. 2 saat bekletilerek, yumuşak bir şampuan ile yıkanmış); saçlı deride biyotin ve B-vitaminlerinin sentezi ve metabolizmasıyla ilgili bakteriyel ajanların zenginleştiği, buna karşın mantar ajanları ve kepeklenmede azalma olduğu rapor edilmiş.
Sonuç olarak, Hindistan cevizi yağının hem kepek tedavisinde hem de saçlı derinin beslenmesinin korunmasında etkili olduğu bildirilmiş.

Kaynak: Sci Rep. 2021 Mar 31;11(1):7220. doi: 10.1038/s41598-021-86454-1.